Strona parafii pw. św. Bartłomieja w Szczepanowie
Strona Główna Informacje Nowości Historia Kontakt Galeria Linki Natanael BandPaździernik 23 2014 14:03:44
Nawigacja
Strona Główna
Służba liturgiczna
Zespół Szczepanowianie
Historia Parku Parafialnego
Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży
Halo Dzieciaki !!!
Użytkowników Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 153
Nieaktywowany Użytkownik: 0
Najnowszy Użytkownik: Asia
Historia
Historia parafii

Szczepanowo leży w województwie Kujawsko –Pomorskim, przy trasie Mogilno – Barcin. Jest częścią malowniczych Pałuk. Historia wsi sięga początków państwa. Te okolice były zamieszkane przez Słowian. Bogate w zwierzynę łowną okoliczne lasy dostarczały dużej ilości pożywienia. Na rozległych polach osadnicy uprawiali zboża. Gdy Mieszko I przyjął chrzest , tutejsze tereny były zamieszkiwane przez Słowian. Za przykładem Mieszka I ludy te przyjęły chrzest ok. roku 1000.

Pierwszy kościółek powstał w XIII w.. W 1331 roku Krzyżacy pod dowództwem Wielkiego Mistrza Theodoricus `a de Aldenberg napadli i zniszczyli przedmieścia Gniezna a w drodze powrotnej zniszczyli szczepanowski kościółek. Jednak w 1339 r zmuszono Krzyżaków do odbudowy świątyni. Nazwa miejscowości wielokrotnie ulegała zmianie. W 1339r. miejscowość nosiła nazwę Scepancewo , w 1345 Szczepanowo a w 1357r. Scepancowo.

W roku 1345 Dziekan Gnieźnieński Wincenty oddał wioskę sołtysowi Witalisowi, synowi Zbiluty. Podczas panowania króla Stefana Batorego powstało w Szczepanowie 10 większych i 2 mniejsze gospodarstwa. Mieszkańcy wsi byli bardzo dobrymi pszczelarzami. Do rdzennej ludności naszej miejscowości można zaliczyć rodziny : Popielarzów , Chruśniaków , Anyżewskich i Łacińskich.

Pierwsza szkoła powszechna powstała w roku 1837. Była ona pod patronatem rządu pruskiego a nauka odbywała się w języku polskim z uwzględnieniem języka niemieckiego. Pierwszym nauczycielem był pan Czerwieński. Budynek szkoły stoi do dnia dzisiejszego. Ok. roku 1873 założono w Szczepanowie drugą szkołę powszechną – ewangelicką., która funkcjonowała do roku 1927.

Obecny kościół pw. Św. Bartłomieja został zbudowany w 1848. Dnia 30.czerwca miejscowi rolnicy założyli Kółko Rolnicze w Szczepanowie. Pierwszym prezesem Kółka był pan Julian Brzeski /dziedzic z Krotoszyna/. Zebrania odbywały się w domu pana Ignacego Ratajczaka , a 1909 przeniesiono się do nowo wybudowanej salki parafialnej. Od samego początku Kółko Rolnicze krzewiło wiedzę i oświatę wśród rolników Pod zaborem pruskim. Członkowie Kółka brali czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim. W roku 1923 z okazji 50 rocznicy powstania organizacji został ufundowany sztandar , który do dnia dzisiejszego uświetnia uroczystości rolnicze. Szczepanowskie Kółko Rolnicze działa aż do dzisiaj jest jedną z najstarszych organizacji rolniczych Wielkopolsce.

W roku 1883 nawiedził Szczepanowo wielki pożar a pięć lat później wielka powódź. W roku 1891 przebudowano nowy gmach szkolny. Dzieci uczące się w tej szkole 11.wrzesnia zorganizowały strajk szkolny. Na 182 uczniów -130 wzbraniało się odpowiadać na lekcjach religii w języku niemieckim i odmawiać pacierza w tym języku. Dzieci po zajęciach lekcyjnych szły pod krzyż i tam odmawiały głośno pacierz w języku polskim. Uczniowie za karę musieli uczęszczać przed i po południu do szkoły. Nauczyciel niemiecki stosował karę chłosty- dzieci były bite tak długo ,aż na ich dłoniach pojawiały się krwawiące rany. W strajku brała udział moja babcia Leokadia Anyżewska. W obronie katowanych dzieci stanął sołtys – pan Franciszek Popielarz , za co został usunięty z urzędu sołeckiego. Dnia 1 września 1939r rozpoczęła się II wojna światowa. Choć Szczepanowi było małą miejscowością nie ominęła jej wojenna zawierucha. W dziewiętnasty dzień wojny przyjechali tu żandarmi i grupa Niemek. Rabowali mieszkania i aresztowali miejscową inteligencję- księży, nauczycieli, powstańców i halerczyków. 21 września zostali wyprowadzeni z więzienia w Mogilnie do Świerkówca i tam rozstrzelani. Dopiero dnia 5 listopada 1945r. na Polach Świerkówca przeprowadzona została ekshumacja. Mieszkańcy Szczepanowa przewieżli zwłoki pomordowanych i w uroczystym pogrzebie złożyli je na miejscowym cmentarzu. Aby uczcić pamięć pomordowanych , po dwóch latach mieszkańcy w czynie społecznym pobudowali pomnik- grobowiec. W grobowcu pochowani zostali : ks.Michał Rólki , ks. Władysław Nowicki , kierownik szkoły Albin Korach , Stanisław Szmańda , Bolesław Froelich , Stanisław Bosiacki, Antoni Popielarz , Hieronim popielarz , Stanisław Kopeć. W godzinach popołudniowych, 23 marca 1941r. do Szczepanowi przybył wachman niemiecki i jeniec angielski, który wskazał dom i ludzi, którzy mu pomogli. Wieczorem zaczęły się aresztowania i wymuszanie zeznań torturami biciem. Aresztowani pod zarzutem pomocy Anglikowi zostali : Szmańda Władysław , Pacanowska Stanisława , Sobczak Antoni i jego żona Józefa . Następnego dnia aresztowano również Michała Siekierkę i jego brata Floriana. Po przesłuchaniu Michał Siekierka został zwolniony a resztę przewieziono di Inowrocławia. Z braku dowodów przekazano ich do Berlina , gdzie wydano wyroki.

Po zakończeniu II wojny światowej zaczęto organizować życie w naszej szkole. Pracowało w niej czterech nauczycieli : Szmańda Edmund , Korach Janina , Kumala Wanda , Kwiatkowska Bożena. W 1961 roku szkoła została zreformowana na ośmioletnią Szkołę Podstawową. W związku z tym , przy pomocy mieszkańców w roku 1962 rozbudowano szkołę ,dobudowując piętro. Dzięki temu uzyskano nowe klasy i klaso-pracownie. Obecnie uczniowie uczęszczają do 6 letniej Szkoły Podstawowej.


Historia wsi Szczepanowo

Szczepanowo wieś na Pałukach, w gminie Dąbrowa w powiecie mogileńskim 4 km na południe od Barcina, przy szosie Bydgoszcz – Mogilno. Pierwsza zachowana historyczna wzmianka o Szczepanowie pochodzi z 1331 r., kiedy to kościół i wieś posiadłość arcybiskupów gnieźnieńskich została zniszczona przez Krzyżaków. Po zniszczeniach Szczepanowo przeszło na własność Kapituły Metropolitalnej Gnieźnieńskiej. W 1345 r. dziekan kapituły Wincenty oddał wieś w celu lokacji na prawie niemieckim sołtysowi Witalisowi. W 1361 r. na polach Szczepanowa wydzielono Szczepanowo Młode, czyli Szczepankowo. Według podania ludowego w Szczepanowie miało mieszkać w średniowieczu ponad 100 kmieci, w tym wielu bartników.
Kapituła Metropolitalna w 1361 r. lokowała wieś na prawie niemieckim, ufundowała i uposażyła kościół parafialny p.w. Św. Bartłomieja. W 1520 r. do parafii w Szczepanowie przyłączono kaplicę w Wójcinie. Uposażenie plebana składało się z 2 łanów roli i dziesięciny snopowej z folwarku, podczas gdy kmiecie płacili z łanu po 1 groszu, podobnie w Szczepankowie. W Krotoszynie dwór dawał dziesięcinę snopową a kmiecie jak wyżej, w Wolicy zaś z wszystkich ról folwarcznych i kmiecych należała się dziesięcina snopowa. W Wójcinie były 2 łany roli jako uposażenie plebana. W XV w. duszpasterz szczepanowski pobierał dziesięcinę także z Pechowa. W wiekach następnych do parafii w Szczepanowie wcielono parafie w Krotoszynie, Ostrówcach i Słaboszewie.
W 1848 r. pobudowano nowy kościół z palonej cegły w stylu neoromańskim z niewielka wieżą. W XIX w. do parafii należały następujące miejscowości i osady: Annowo, Białe Błota, Bielawy, Bielawki, Chomiąża Księża, Kierzkowi, Krotoszyn, Krzekotowo, Krzekotówko, Mikołajkowo, Radłowo, Radłowskie Huby, Rydzek, Słaboszewo, Słaboszewko, Starydwór, Szczepanowo, Szczepankowo, Szeroki Kamień, Wiktorowo, Wójcin, Wolice, Wójcińskie Huby. Obecnie do parafii należą miejscowości: Annowo, Ostrówce, Szczepanowo, Szczepankowo, Wiktorowo, Wolice Gorne i Wójcin.
Mgr Sebastian Mazurkiewicz


Historia wsi Szczepankowo

Na pograniczu Wielkopolski i Kujaw przy szosie Barcin-Mogilno leży, otoczona lasami, niewielka wieś Szczepankowo. Zwyczaje i tradycje kultywowane są do dziś w niejednym domu, a także haftowane tkaniny z końca XIX wieku pochodzące z tej wsi, a opisane w książce „Sztuka ludowa Pałuk” świadczą o etnicznie pałuckim charakterze tej wsi. Jak podaje kronika kościoła w Szczepanowie około roku 1361 powstała na tym terenie druga osada pod nazwą Szczepankowo. Poprzez przynależność do parafii, szkoły i innych organizacji wieś ta była zawsze ściśle związana z pobliskim Szczepanowem. Po wykarczowaniu, części lasu otaczającego Szczepanowo od strony południowej, związanym z pozyskaniem drewna na odbudowę wsi i kościoła ze zniszczeń powstałych po najeździe krzyżackim, około 1361 roku w miejscu pustkowia powstała nowa osada, nazwana Szczepankowem Młodym. Była ona, podobnie jak Szczepanowo, własnością kapituły gnieźnieńskiej. W 1361 roku została lokowana na prawie niemieckim, a wystawcą przywileju był kanonik gnieźnieński, Jan, syn Chwała Białego, Adresatem praw i obowiązków wynikających z tego aktu był sołtys Przeźmirz. Warunki lokacji zbliżone były do tych nadanych wcześniej Szczepanowu. Z roku 1577 pochodzą informacje mówiące o tym, że znajdowało się tu 5 łanów (ha) osiadłych i jeden zarodnik. Z biegiem lat wieś powiększała się z przyczyną dalszych karczunków i w XIX wieku obejmowała obszar 400 ha w tym 290 ha na roli. Zamieszkiwało ją pod koniec tegoż wieku w 24 dymach 228 ludzi, z tego 185 katolików i 43 protestantów. W przeszłości spotykamy wieś pod jeszcze jedną, poza pierwotną, którą brzmiała, Szczepankówko. Ostatecznie w XIX wieku urobiona została nazwa miejscowości, prawnie unormowana po 1919 roku, Szczepankowo. Należy zwrócić uwagę, że występująca od 1361 roku nazwa deminutywna, czyli zdrobniała, obok niedeminutywnej, czyli zdrobniałej (Szczepanowo-Szczepankowo) zdaje się świadczyć o tym, że przed lokacją, teren późniejszego Szczepankowa Młodego mógł być od czasu usamodzielnienia się przysiółkiem Szczepanowa. Poprzez przynależność do parafii, szkoły i innych organizacji wieś ta była zawsze ściśle związana z pobliskim Szczepanowem. Była to wieś typowo rolnicza i taką pozostała do dziś. J. Topolki w „Gospodarstwie wiejskim” podaje, że w folwarku Szczepankowo w 1611 roku na oziminę przypadało 37% pola, na jarzyny 30%, a pod ugorem pozostawało 33%. Głównym narzędziem pracy na roli był koleśny pług z żelaznym lemieszem. Używano też radła z żelazną radlicą oraz brony na ogół z drewnianymi kolcami. Do transportu służyły wozy drewniane z tzw. półkoszkami. Konie zaś zaprzęgano w szale konopne. W XVI i pierwszej połowie XVII wieku zbierano tu 4-5 razy tyle ziarna ile wysiewano. W 1902 roku do kółka włościańskiego w Szczepanowie należało 13 gospodarzy ze Szczepankowa. 11 września 1906r. w szkole w Szczepanowie wybuchł strajk szkolny. Na 182 dzieci 130 wzbraniało się na nauce religii odpowiadać po niemiecku. Za karę dzieci strajkujące musiały przed i po południu uczęszczać do szkoły. Najbardziej dotknęło to dzieci z oddalonego o 3km Szczepankowa. Strajkowały starsze dzieci z II i III oddziału. Rodzice twardo stanęli stanęli obronie swoich przyrodzonych praw. Nauczycielstwo niemieckie użyło kar chłosty. Uczennicę Leokadię Lewandowską ze Szczepanowa zbito do krwi. Na rodziców nałożono wysokie kary pieniężne. Władze niemieckie poczyniły kroki prawne i administracyjne. Odbyły się procesy m. in. przywódcy ruchu strajkowego Jana Bauzy ze Szczepankowa w sądzie grodzkim w Mogilnie, a później w sądzie okręgowym w Gnieźnie. Nie mając obrońcy z urzędu, pan Bauza przegrał proces płacąc wysokie grzywny i koszty sądowe. W 1874 roku liczyło 242 mieszkańców, w 1929 roku zamieszkiwało w sołectwie 16 osób (159 Polaków i 17 Niemców). Dzisiaj mieszka tutaj około 90 osób (w tym 51mężczyzn). Te różnice demograficzne wynikają stąd, iż kilka domów nie przetrwało do dzisiejszych czasów. Dawniej do sołectwa autochtonów Szczepankowa należą „zasiedziałe” od bardzo dawna rodziny: Chróśniaków, Goliwąsów, Bauzów, Lewandowskich i Popielarzów. Na terenie tej wsi znajduję się niewielki cmentarz, na którym niegdyś pochowano mieszkańców, którzy zmarli na zakaźną chorobę-cholerę. Istniał tu dawniej wiatrak, (przykładowe zdjęcie wiatraka w Ostrowie z tego samego okresu), który funkcjonował jeszcze po II wojnie światowej aż do zelektryfikowania wsi. W czasie wojny był własnością Niemca Berenta. Po wojnie właścicielem była Pan Bryda. Obecnie gospodarstwo to jest własnością Marka Domierackiego. Wiatrak ten znajdował się na terenie dzisiejszych Błoni w Mokrem. Była tutaj kuźnia, tzw. Hiekiera, czyli sklep z karczmą w jednym pomiszczeniu. Podczas okupacji Niemcy rozstrzelali w Szczepankowie nieznanego polskiego żołnierza, a w 1945 wojsko sowieckie zastrzeliło 6 niemieckich żołnierzy, prowadzących polskich jeńców.

Kuźnia tak zwana Hiekiera Po II wojnie Światowej powstało w Szczepanowie Kółko Rolnicze, Koło Gospodyń Wiejskich, Straż Pożarna z remizą strażacką, przez pewien okres istniał też punkt skupu żywca, a do lat 90-tych XX wieku sklep spożywczy. Wśród największych mankamentów dzisiejszego Szczepankowa mieszkańcy wymieniają brak właśnie sklepu, gdzie można by zrobić podstawowe zakupy oraz potrzebę obwodnicy drogowej, która odciążyłaby ruch drogowy przez wieś. W pobliżu Szczepankowa, koło drogi gminnej z Szczepankowa do Annowa, znajduje się też głaz narzutowy oraz aleja modrzewiowa, których zdjęcia widzimy poniżej.
Aleja modrzewiowa
Głaz narzutowy
Część tekstu opracował Roman Kurek, a drugą część i zdjęcia Tomasz Chrósniak


Czekamy na dalsze opracowania.

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Zegar